Phù, tăng cânMức cao nhất: Đi khám trong ngày
Phù chân khi mang thai — phân biệt phù sinh lý và tiền sản giật
Phù chân nhẹ vào cuối ngày là rất phổ biến trong quý III (~80% thai phụ). Đây là tích nước sinh lý do tử cung lớn chèn ép tĩnh mạch chậu. Tuy nhiên phù mặt, phù tay, phù lan rộng đột ngột có thể là dấu hiệu của tiền sản giật — biến chứng nguy hiểm cần can thiệp ngay.
Khi nào cần đi khám
Đọc đầu tiên — phân loại theo mức độ ưu tiên y khoa.
- Phù mặt, phù tay đột ngột kèm đau đầu dữ dội, nhìn mờ, đau thượng vị — nghi tiền sản giật nặng. Cấp cứu ngay.Cấp cứu ngay
- Phù lan đến mặt và tay, tăng cân > 1 kg/tuần — đi khám trong ngày để đo huyết áp + xét nghiệm nước tiểu.Đi khám trong ngày
- Phù 1 chân không đối xứng (chân kia bình thường), kèm đau, đỏ, ấm — nghi huyết khối tĩnh mạch sâu. Đi cấp cứu.Đi khám trong ngày
- Phù 2 chân tăng dần, không đỡ sau nghỉ ngơi qua đêm — liên hệ bác sĩ.Gọi bác sĩ
Khi nào triệu chứng này xuất hiện
Thường bắt đầu từ tuần 24 và rõ rệt ở quý III. Phù vào cuối ngày, sau khi đứng/ngồi lâu; giảm khi nghỉ ngơi qua đêm.
Các nguyên nhân có thể
- •Tăng thể tích máu và dịch trong cơ thể (~50% so với trước mang thai).
- •Tử cung lớn chèn ép tĩnh mạch chủ dưới và tĩnh mạch chậu.
- •Thay đổi nội tiết làm giữ nước.
- •Tiền sản giật — nguy hiểm, kèm tăng huyết áp.
- •Bệnh thận, tim — hiếm, nhưng cần loại trừ.
- •Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) — phù 1 chân không đối xứng, cấp cứu.
Tự chăm sóc tại nhà
Áp dụng khi không có dấu hiệu nguy hiểm ở phần trên.
- ✓Kê chân lên cao khi nằm/ngồi nghỉ.
- ✓Đi bộ nhẹ 20–30 phút mỗi ngày để máu lưu thông.
- ✓Nằm nghiêng trái khi ngủ.
- ✓Hạn chế đứng/ngồi quá lâu — đứng dậy đi lại mỗi giờ.
- ✓Giảm muối; uống đủ nước (2–2.5 L/ngày).
- ✓Vớ áp lực thai sản (compression stockings) cho người đứng nhiều.
Đọc thêm
Câu hỏi thường gặp
Phù chân nhẹ về cuối ngày có cần đi khám không?
Nếu chỉ phù 2 chân nhẹ, đối xứng, đỡ sau khi nghỉ qua đêm, không kèm tăng huyết áp/đau đầu/protein niệu — đây là sinh lý bình thường. Vẫn nên báo bác sĩ ở lần khám tới.
Có nên dùng thuốc lợi tiểu để giảm phù?
KHÔNG. Thuốc lợi tiểu có thể gây mất cân bằng nước–điện giải và ảnh hưởng đến bé. Phù sinh lý thai kỳ không cần điều trị bằng thuốc.
Phù sẽ hết sau sinh không?
Có. Đa số phù sẽ giảm trong vòng 1–2 tuần sau sinh. Trong 1–2 ngày đầu sau sinh phù có thể tăng tạm thời do dịch truyền và thay đổi nội tiết.
Nguồn tham khảo
- ACOGHigh Blood Pressure During Pregnancy
- Bộ Y tế Việt NamHướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (2016) · 2016
Thai Kỳ Atlas là tài liệu tham khảo dựa trên hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam, WHO, ACOG và Bệnh viện Từ Dũ. Nội dung không thay thế khám, chẩn đoán hoặc chỉ định cá nhân của bác sĩ. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy đến cơ sở sản khoa gần nhất.