Câu hỏi thường gặp về thai kỳ

Có. hCG có thể tăng chậm; thử lại sau 2–3 ngày bằng que thử buổi sáng. Nếu vẫn không rõ, có thể xét nghiệm β-hCG máu tại cơ sở y tế.

Quá sớm để siêu âm thấy túi thai rõ. Thường siêu âm có ý nghĩa từ tuần 6 trở đi để xác nhận túi thai trong tử cung và đếm số phôi.

1) Ngừng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích. 2) Bắt đầu acid folic 400 µg/ngày nếu chưa dùng. 3) Liệt kê các thuốc đang dùng và hỏi bác sĩ xem có cần điều chỉnh không. 4) Đặt lịch khám lần đầu vào tuần 7–10.

Không nhất thiết. Nhiều khi do tuổi thai chưa thật sự đủ 6 tuần (LMP có thể không chính xác). Bác sĩ thường hẹn siêu âm lại sau 7–10 ngày trước khi kết luận.

Sau khi xác nhận tim thai khoảng tuần 8–10, nguy cơ sảy thai giảm đáng kể nhưng không bằng 0. Vẫn cần đi khám đều và tránh các yếu tố nguy cơ.

Nếu thai kỳ bình thường, không có ra huyết, đau bụng hoặc tiền sử sảy thai/dọa sảy thì quan hệ tình dục là an toàn. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy hỏi bác sĩ.

NIPT có độ chính xác cao hơn cho T21/T18/T13 nhưng chi phí cao hơn và không thay thế hoàn toàn siêu âm NT (vẫn cần đo độ mờ da gáy 11–13w6d để khảo sát hình thái sớm). Bác sĩ sẽ tư vấn dựa trên nguy cơ và điều kiện của bạn.

Có. Cửa sổ là 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày. Đo sớm trong cửa sổ thường thuận lợi hơn vì da gáy còn rõ.

Bạn vẫn còn trong cửa sổ nếu chưa quá 13 tuần 6 ngày. Hãy liên hệ cơ sở khám sớm. Nếu đã quá cửa sổ, có thể chuyển sang Triple test ở tuần 15–20 hoặc xét nghiệm NIPT theo tư vấn bác sĩ.

Có thể vẫn bình thường, vì nghén thường giảm dần vào khoảng tuần 14 ở đa số người. Nhưng nếu nôn nhiều, không ăn uống được, chóng mặt hoặc tiểu ít, bạn nên đi khám.

NIPT là xét nghiệm máu mẹ phân tích DNA tự do của thai, độ chính xác cao hơn Double test cho T21/T18/T13. Có thể làm từ tuần 10. Bác sĩ sẽ tư vấn lựa chọn tùy nguy cơ và chi phí.

Bình thường. Lần đầu mang thai có thể cảm nhận muộn hơn (đến tuần 22). Vị trí bánh nhau ở mặt trước cũng làm khó cảm nhận. Nếu lo, hãy hỏi bác sĩ ở lần khám tới.

Không cần. Tuy nhiên nên ăn nhẹ và đi lại trước khi siêu âm để bé thức và ở tư thế thuận lợi.

Cơn gò chuyển dạ thật: đều đặn, tăng dần về cường độ và tần suất, không giảm khi nghỉ ngơi, kèm cảm giác đau lan ra lưng, có thể kèm ra nhầy hồng hoặc rỉ ối. Cơn gò Braxton-Hicks: không đều, không tăng, giảm khi nghỉ ngơi.

Khi cơn gò đều mỗi 5 phút trong 1 giờ (với người sinh con đầu) hoặc sớm hơn nếu sinh con thứ; ra nước âm đạo (rỉ ối); ra huyết đỏ tươi nhiều; hoặc bất kỳ dấu hiệu nguy hiểm nào.

Không. Theo phân loại quốc tế, từ 37 tuần được coi là đủ tháng (early term). Tuy nhiên, sinh từ 39 tuần trở đi (full term) vẫn là tối ưu nhất.

Hoàn toàn bình thường. Đa số sinh từ 39–41 tuần. Cứ tiếp tục khám đều mỗi tuần và theo dõi cử động thai hằng ngày.

Sau 41 tuần, nguy cơ tăng dần. Bác sĩ thường theo dõi 2–3 ngày/lần với NST và siêu âm ối; sau 41 tuần đến đầu 42 tuần, đa số sẽ được tư vấn khởi phát chuyển dạ.

Là dùng các biện pháp y khoa (đặt thuốc, truyền oxytocin…) để gây cơn gò chuyển dạ khi cần thiết. Bác sĩ sẽ tư vấn dựa trên tình trạng cổ tử cung và sức khỏe mẹ–bé.

Double test làm trong quý I (11–13w6d), kết hợp với siêu âm NT và đo PAPP-A + free β-hCG. Triple test làm quý II (15–20 tuần), đo AFP + hCG + uE3, không kèm siêu âm. Double test chính xác hơn (~85% vs ~70% cho T21).

Có chiến lược “integrated screening” kết hợp cả hai để tăng độ chính xác lên ~94% cho T21. Tuy nhiên hiện ít cơ sở áp dụng — đa số chỉ làm 1 trong 2.

Có một tỷ lệ nhỏ biến chứng: sảy thai (~0.1–0.3% theo các nghiên cứu hiện đại với hướng dẫn siêu âm), rỉ ối, nhiễm trùng. Tỷ lệ này thấp hơn nhiều so với trước đây nhờ kỹ thuật siêu âm.

NIPT là sàng lọc — có thể dương tính giả (kết quả nguy cơ cao nhưng thực tế bé bình thường). Trước khi đưa ra quyết định lâm sàng nào, cần khẳng định bằng chọc ối.

Đa số mô tả là cảm giác ép như châm cứu, không đau dữ dội. Nhiều cơ sở dùng tê tại chỗ.

FISH (chỉ T21, T18, T13, X, Y): 2–3 ngày. Karyotype đầy đủ: 10–14 ngày. Microarray/NGS: 14–21 ngày.

Doppler dùng năng lượng siêu âm cao hơn siêu âm 2D, nhưng vẫn an toàn khi thực hiện theo chỉ định và trong thời gian hợp lý. Không nên lạm dụng cho mục đích không y khoa.

Không. Hai xét nghiệm bổ sung lẫn nhau: NST đánh giá đáp ứng tim thai theo cử động, Doppler đánh giá tuần hoàn nhau thai. Bác sĩ thường dùng kết hợp khi cần.

Không. Đây chỉ là xác suất sàng lọc. Phần lớn các trường hợp nguy cơ cao trong Double test khi làm thêm xét nghiệm chẩn đoán cho kết quả bình thường. Hãy bình tĩnh và làm theo tư vấn bác sĩ.

Có. NIPT có độ chính xác cao hơn cho T21/T18/T13. Nhưng siêu âm đo NT vẫn nên làm vì giúp khảo sát hình thái sớm và phát hiện nhiều bất thường khác ngoài tam nhiễm sắc thể.

Không. NIPT là sàng lọc, có thể có dương tính giả. Khi NIPT nguy cơ cao, vẫn cần chọc ối để khẳng định trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.

Về kỹ thuật là có (qua nhiễm sắc thể giới tính). Tại Việt Nam, việc thông báo giới tính thai nhi không được phép theo quy định pháp luật.

Có thể. Hãy uống chậm trong 5 phút, ngồi nghỉ. Nếu nôn trong vòng 30 phút sau uống — phải làm lại ngày khác.

Không. OGTT là tiêu chuẩn vàng. Đo đường huyết ngẫu nhiên hoặc HbA1c chỉ là gợi ý, không thay thế được.

Hoãn xét nghiệm sang ngày khác. Báo nhân viên y tế ngay.

Không có bằng chứng siêu âm chẩn đoán gây hại. Tuy nhiên không nên lạm dụng siêu âm “xem mặt bé” không cần thiết.

Bác sĩ sẽ yêu cầu bạn đi lại, ăn nhẹ và quay lại sau 30 phút, hoặc hẹn siêu âm bổ sung trong vài ngày.

Không. GBS có thể quay lại nhanh chóng. Dự phòng phải được bắt đầu khi chuyển dạ thật sự để có hiệu quả bảo vệ bé.

Không. Đầu dò chỉ áp lên da — không có kim, không có sóng có hại.

Bình thường, mỗi cữ ngủ của bé kéo dài 20–40 phút. Bác sĩ có thể kích thích nhẹ qua thành bụng hoặc kéo dài thời gian theo dõi.

Tùy phác đồ và khoảng cách thời gian. Hỏi bác sĩ để biết chính xác — có thể không cần, có thể cần 1 mũi nhắc.