Buồn nôn / tiêu hóaMức cao nhất: Đi khám trong ngày
Nghén nặng (hyperemesis gravidarum) — khi nôn nhiều cần điều trị
Nghén là triệu chứng phổ biến trong quý I (đến 80% thai phụ), thường tự giảm vào tuần 14. Tuy nhiên ~1–3% thai phụ bị nghén nặng (hyperemesis gravidarum) — nôn không kiểm soát, sụt cân, mất nước, rối loạn điện giải, cần được nhập viện và truyền dịch.
Khi nào cần đi khám
Đọc đầu tiên — phân loại theo mức độ ưu tiên y khoa.
- Nôn ≥ 3 lần/ngày liên tục, không ăn uống được trong > 24 giờ — đi khám trong ngày.Đi khám trong ngày
- Sụt cân > 5% cân nặng trước mang thai, tiểu ít, môi khô, chóng mặt — nhập viện truyền dịch.Đi khám trong ngày
- Nôn ra máu, dịch nâu cà phê — cấp cứu (có thể rách thực quản do nôn liên tục).Đi khám trong ngày
- Nghén dai dẳng sau tuần 16, ảnh hưởng sinh hoạt — liên hệ bác sĩ để được kê thuốc chống nôn an toàn.Gọi bác sĩ
Khi nào triệu chứng này xuất hiện
Nghén thường bắt đầu từ tuần 6, đỉnh ở tuần 9–10, giảm dần và hết vào khoảng tuần 14. Nghén nặng có cùng thời điểm nhưng kéo dài hơn và mức độ nghiêm trọng hơn.
Các nguyên nhân có thể
- •Tăng nồng độ hCG trong quý I — nguyên nhân chính.
- •Tăng estrogen làm chậm nhu động dạ dày.
- •Nhạy cảm khứu giác cao hơn.
- •Yếu tố nguy cơ: đa thai, tiền sử nghén nặng, say tàu xe, đau nửa đầu.
Tự chăm sóc tại nhà
Áp dụng khi không có dấu hiệu nguy hiểm ở phần trên.
- ✓Ăn ngay khi vừa thức dậy, để bánh nhạt cạnh giường (bánh quy, bánh mì khô).
- ✓Chia 5–6 bữa nhỏ/ngày thay vì 3 bữa lớn.
- ✓Tránh thực phẩm béo, cay, chiên rán, mùi nồng.
- ✓Uống nước gừng/chanh ấm, ngậm kẹo gừng, ngửi tinh dầu chanh.
- ✓Vitamin B6 (10–25 mg, 3 lần/ngày) — có bằng chứng giảm nôn nghén; hỏi bác sĩ trước khi dùng.
Đọc thêm
Câu hỏi thường gặp
Có thuốc chống nôn an toàn cho thai kỳ không?
Có. Doxylamine + pyridoxine (Diclectin/Bonjesta) là lựa chọn đầu tay. Ondansetron, metoclopramide cũng dùng được nhưng theo chỉ định bác sĩ. KHÔNG tự mua thuốc.
Nghén nặng có ảnh hưởng đến bé không?
Nếu được điều trị kịp thời (truyền dịch, chống nôn) — đa số bé phát triển bình thường. Nếu mất nước/điện giải kéo dài có thể tăng nguy cơ nhẹ cân, sinh non.
Tuần 16 vẫn nghén nhiều có bình thường không?
Một số người nghén kéo dài đến tuần 20. Nếu đã ảnh hưởng đến ăn uống và sinh hoạt — hãy đi khám để đánh giá.
Nguồn tham khảo
- NHSVomiting and morning sickness in pregnancy
- Bộ Y tế Việt NamHướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (2016) · 2016
Thai Kỳ Atlas là tài liệu tham khảo dựa trên hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam, WHO, ACOG và Bệnh viện Từ Dũ. Nội dung không thay thế khám, chẩn đoán hoặc chỉ định cá nhân của bác sĩ. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy đến cơ sở sản khoa gần nhất.