Tuần 11: Mở cửa sổ sàng lọc quý I
Cửa sổ vàng cho Double test + đo độ mờ da gáy NT chính thức mở từ tuần 11. Nếu có thể, đặt lịch sớm để có thời gian linh hoạt nếu cần làm lại siêu âm.
Dấu hiệu cần đi khám ngay
Đọc trước. Khi có bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây — hành động ngay.
- Ra huyết âm đạo bất thường (đỏ tươi, máu cục, lượng nhiều)Đi khám trong ngàyĐến cơ sở sản khoa gần nhất ngay. Nếu chảy máu nhiều, choáng váng — gọi cấp cứu 115.
- Đau bụng dữ dội, đau quặn liên tục, đặc biệt kèm ra huyếtĐi khám trong ngàyĐi khám sản ngay trong vòng vài giờ; nghi ngờ thai ngoài tử cung, dọa sảy, nhau bong non.
- Sốt ≥ 38.5 °C, đặc biệt kèm ớn lạnh, tiểu buốt, đau bụngĐi khám trong ngàyĐi khám trong ngày để loại trừ nhiễm trùng tiết niệu, viêm màng ối, các nhiễm trùng khác.
- Nôn không kiểm soát, không ăn uống được, sụt cân, khô môi, tiểu ítĐi khám trong ngàyĐi khám để được bù dịch và đánh giá nghén nặng (hyperemesis gravidarum).
- Huyết áp ≥ 160/110 mmHgCấp cứu ngayCấp cứu sản khoa ngay lập tức — đây là ngưỡng nặng.
- Phù tay, mặt đột ngột, tăng cân nhanh > 1 kg/tuầnĐi khám trong ngàyĐi khám sản để đo huyết áp và xét nghiệm nước tiểu.
- Ra nước âm đạo (rỉ ối) trước khi đủ thángĐi khám trong ngàyĐến cơ sở sản khoa ngay để đánh giá ối vỡ non/sớm.
- Co thắt tử cung đều, tăng dần (trước 37 tuần)Đi khám trong ngàyNghi ngờ chuyển dạ sinh non — đi khám ngay.
- Tiểu buốt, tiểu rát, tiểu đục hoặc có máuGọi bác sĩLiên hệ bác sĩ trong 24 giờ — nhiễm trùng tiết niệu khi mang thai cần điều trị sớm.
- Khó thở đột ngột, đau ngực, ho ra máuCấp cứu ngayGọi 115 hoặc đến cấp cứu — loại trừ thuyên tắc phổi.
Bé đang phát triển thế nào
- 1Đầu vẫn lớn so với cơ thểTỷ lệ này sẽ cân đối dần qua các tuần tới.
- 2Móng tay, móng chân nhỏ xuất hiệnDa rất mỏng, có thể nhìn thấy mạch máu bên dưới.
Mẹ có thể cảm thấy gì
Thường bắt đầu trước tuần 9, đa số giảm dần vào khoảng tuần 14. Có thể nặng hơn vào sáng sớm hoặc khi đói.
Tự chăm sóc: Ăn thành nhiều bữa nhỏ, để sẵn bánh nhạt cạnh giường, uống nước gừng/chanh ấm, tránh mùi gây buồn nôn.
Đi khám khi: Nôn nhiều, không ăn uống được, sụt cân, tiểu ít, chóng mặt — đi khám.
Do nồng độ progesterone tăng. Thường cải thiện sau quý I.
Tự chăm sóc: Ngủ đủ 7–9 giờ, ngủ trưa ngắn, vận động nhẹ buổi sáng.
Ngực thường to, đau và nhạy cảm hơn. Quầng vú có thể sẫm màu.
Tự chăm sóc: Mặc áo lót thai sản nâng đỡ, tránh áo có gọng cứng.
Tử cung lớn dần đè lên bàng quang, kèm thay đổi nội tiết.
Đi khám khi: Tiểu buốt, rát, đục, có máu — đi khám trong 24h.
Chỉ số nên theo dõi
Mọi ngưỡng đều mang tính tham khảo — bác sĩ sẽ điều chỉnh theo thai kỳ của bạn.
- Huyết ápmmHgĐặc biệt quan trọng từ sau tuần 20 để sàng lọc tiền sản giật.
- Bình thường
- Dưới 140/90 mmHg
- Ngưỡng cảnh báo
- ≥140/90 mmHg (đo lại sau nghỉ): cần khám. ≥160/110 mmHg: cấp cứu.
- Cân nặngkgPhụ thuộc BMI trước mang thai và đơn/đa thai.
- Bình thường
- Tổng tăng cân cả thai kỳ tùy BMI trước mang thai (khoảng 11.5–16 kg với BMI bình thường).
- Ngưỡng cảnh báo
- Tăng > 1 kg/tuần đột ngột: đi khám. Sụt cân hoặc không tăng kéo dài: đi khám.
- Nước tiểu (que thử / xét nghiệm tại cơ sở)—
- Bình thường
- Không có protein, không có đường, không có nitrit.
- Ngưỡng cảnh báo
- Có protein ++ trở lên: nghi ngờ tiền sản giật.
| Chỉ số | Bình thường / kỳ vọng | Ngưỡng cảnh báo |
|---|---|---|
Huyết áp mmHg Đặc biệt quan trọng từ sau tuần 20 để sàng lọc tiền sản giật. | Dưới 140/90 mmHg | ≥140/90 mmHg (đo lại sau nghỉ): cần khám. ≥160/110 mmHg: cấp cứu. |
Cân nặng kg Phụ thuộc BMI trước mang thai và đơn/đa thai. | Tổng tăng cân cả thai kỳ tùy BMI trước mang thai (khoảng 11.5–16 kg với BMI bình thường). | Tăng > 1 kg/tuần đột ngột: đi khám. Sụt cân hoặc không tăng kéo dài: đi khám. |
Nước tiểu (que thử / xét nghiệm tại cơ sở) — | Không có protein, không có đường, không có nitrit. | Có protein ++ trở lên: nghi ngờ tiền sản giật. |
Lịch khám và xét nghiệm liên quan
Hiển thị các xét nghiệm đang trong cửa sổ tuần hoặc sắp tới.
- 11–13 tuầnSàng lọc quý I (Double test, đo độ mờ da gáy - NT)Đang trong cửa sổ
Sàng lọc nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể (T21, T18, T13). Đây là cửa sổ tốt nhất để siêu âm đo NT và xét nghiệm sinh hóa quý I.
Hướng dẫn chi tiết →
Ăn uống, thuốc và sinh hoạt
- ✓Acid folic ≥ 400 µg/ngày, bắt đầu từ trước khi có thai và trong suốt quý I để giảm dị tật ống thần kinh.
- ✓Bổ sung sắt + acid folic theo hướng dẫn bác sĩ (WHO khuyến cáo 30–60 mg sắt nguyên tố và 400 µg acid folic/ngày).
- ✓Đa dạng đạm: thịt nạc, cá, trứng, đậu hũ, sữa và chế phẩm từ sữa.
- ✓Rau xanh, trái cây tươi mỗi ngày; chọn loại sạch, rửa kỹ.
- ✓Uống đủ 2–2.5 lít nước/ngày (tăng thêm khi nóng hoặc vận động).
- ✓Cá béo 1–2 lần/tuần để bổ sung omega-3 (cá hồi, cá basa, cá mòi).
- ⚠Rượu, bia, đồ uống có cồn — không có ngưỡng an toàn trong thai kỳ.
- ⚠Thuốc lá và khói thuốc thụ động.
- ⚠Thực phẩm sống/tái: gỏi cá, sushi cá sống, thịt tái, trứng lòng đào, sữa chưa tiệt trùng, phô mai mềm chưa tiệt trùng.
- ⚠Cá có hàm lượng thủy ngân cao: cá kiếm, cá thu vua, cá mập.
- ⚠Hạn chế caffeine ≤ 200 mg/ngày (~1 ly cà phê pha vừa).
- ⚠Bất kỳ thuốc nào (kể cả không kê đơn, thực phẩm chức năng, thuốc bắc) — hỏi bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng.
Việc nên làm tuần này
- Đi bộ nhẹ 20–30 phút mỗi ngàyVì sao có lợi: Cải thiện tuần hoàn, giảm phù chân, cân bằng đường huyết, ngủ ngon hơn.
- Ngủ nghiêng trái khi bụng đã lớnVì sao có lợi: Tăng máu nuôi nhau thai, giảm phù và khó thở.
- Thiết lập một thời điểm cố định để đo huyết áp / theo dõi triệu chứngVì sao có lợi: Phát hiện sớm bất thường. Hai vợ chồng có thể cùng ghi lại để bác sĩ dễ đánh giá.
- Giữ đường liên lạc khẩn cấp với cơ sở sản khoaVì sao có lợi: Khi có dấu hiệu nguy hiểm, biết đi đâu và gọi ai sẽ tiết kiệm thời gian quý báu.
Người chồng có thể giúp gì
- Đi khám thai cùng vợ ít nhất ở các mốc lớn (sàng lọc quý I, siêu âm hình thái, OGTT, cuối thai kỳ).Lợi ích: Hai vợ chồng nghe và hiểu cùng một thông tin từ bác sĩ.
- Giúp ghi chép các chỉ số (huyết áp, cân nặng, triệu chứng), chuẩn bị câu hỏi trước khi đi khám.Lợi ích: Giảm tải cho người mang thai, tăng độ chính xác khi trao đổi với bác sĩ.
- Chia sẻ việc nhà: nấu ăn, dọn dẹp, mua sắm, đi đứng nặng. Tránh để vợ tiếp xúc hóa chất tẩy rửa mạnh, nhấc đồ nặng.
- Khi vợ nghén nặng: chuẩn bị bữa nhỏ, để bánh nhạt cạnh giường, hỗ trợ nhắc uống nước, nhận biết khi cần đưa đi khám.Lợi ích: Giảm khó chịu của nghén và phát hiện sớm nghén nặng cần can thiệp.
Câu hỏi thường gặp
Tuần 11 đã đo NT được chưa?
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế Việt NamHướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (2016) · 2016
- Bệnh viện Từ DũLịch khám thai theo từng giai đoạn
- WHOWHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience (2016) · 2016
Cập nhật lần cuối: 2025-01-01. Trạng thái: bản nháp.